Je draait aan je isolator en hoort pssssst...

Vrijwel alle duikers die met een dubbelset duiken, hebben de linker en rechter kraan verbonden door een ‘isolator’ of ‘manifold’; een soort 3e kraan waarmee je de linker fles van de rechter kunt scheiden. Nuttig, als de O-ring van de kraan lekt. Door ‘m dicht te draaien, kan je in ieder geval nog de helft van je gas redden.

Stel, je draait aan die isolator, en je hoort ‘pssssst’ gedurende een paar seconden en daarna niets meer. Wat is er gebeurd? Hoe komt dat? En wat moet je nu doen?
Welnu, het geluid werd veroorzaakt door het gas wat van de ene naar de andere fles stroomt. De druk in beide flessen was blijkbaar niet gelijk, dus moet de isolator dicht zijn geweest. Doordat je de gesloten isolator zojuist open hebt gedraaid, is het gas van de vollere fles in de minder volle gestroomd is de druk nu wel gelijk. En dat is niet zo onschuldig als het lijkt…
Het hangt er namelijk van af wanneer je die isolator dicht gedraaid hebt. Heb je ‘m tijdens de duik dichtgedraaid, een fles gedeeltelijk leeg geademd en daarna weer opengedraaid, dan is er mogelijk niet zo veel aan de hand. Even de manometer controleren of je nog voldoende gas hebt voor de rest van de duik en klaar.

Isolator dicht

Maar als die isolator al dicht zat tijdens het vullen heb je grotere problemen. Misschien is een van de twee flessen daardoor niet gevuld geweest en heb je veel minder gas bij je dan je dacht. De manometer heeft misschien ten onrechte een te hoge waarde aangegeven.
Andersom is helaas niet veel beter: Je hebt veel meer bij je dan je manometer in eerste instantie aangaf, maar dat is niet zo leuk als het lijkt. Het kan zijn dat de set tijdens een vorige duik met een ander gas gevuld is geweest dan wat je zojuist hebt laten vullen, zeker als je in het buitenland op een gehuurde set duikt. Je hebt voor de duik waarschijnlijk geanalyseerd met welk mengsel je set gevuld is, maar dat heb je ongetwijfeld maar aan één kraan gemeten. Met de isolator dicht: wat zat er in die andere fles? Zelfs als je nu nog voldoende gas hebt, heb je geen idee wat je gedurende de duik aan het ademen bent geweest en welke mix er nu in je set zit: waarschijnlijk een soort gemiddelde tussen het gas van de vorige vulling en het gas wat je zojuist hebt laten vullen. Als je denkt dat het vandaag je geluksdag is kun je aannemen dat het zuurstofpercentage wat je nu aan het ademen bent nog in orde is (is dat nog steeds zo als je stijgt of daalt?), maar een ding weet je zeker: je decompressie plan en de instellingen van je computer zijn overboord. Die kloppen niet meer.
Wat moet je doen?

• Kom je er vóór je duik achter dat je isolator misschien dicht heeft gezeten tijdens het vullen? Ga het water niet in, ook niet als je alsnog voldoende gas hebt om de duik te maken. Analyseer de set eerst opnieuw.
• Kom je er onderwater achter dat je een fantasie mix aan het ademen bent (geweest)? Het veiligste is een out-of-gas situatie te signaleren, over te gaan op de longhose van je buddy (hopelijk weet je wel met welke mix hij of zij aan het duiken is) en de duik af te breken, wellicht met een langere stop dan gepland.

Kan je dit voorkomen? Ja, een flow-check (controleren of rechts-midden-links open staan) hoort onderdeel te zijn van je pre-dive checks. Don’t forget!
Safe diving!