Met 50 bar bovenkomen? Tech duikers vinden dat onzin!

Tijdens vrijwel alle sportduik opleidingen krijgen we aangeleerd dat je aan het einde van je duik met 50 bar in je fles moet bovenkomen. Die 50 bar is dan een soort reserve voor noodgevallen. Dat klinkt logisch en veilig, en daarom wordt het al jaren toegepast.

Met 50 bar boven!?

Tech duikers vinden dat onzin! Vinden we het dan niet belangrijk om een veiligheidsmarge in te bouwen? Integendeel, zeer belangrijk zelfs. Maar die 50 bar is een beetje te kort door de bocht.

Reken even met mij mee...
Als ik duik met een buddy die een 10 liter fles gebruikt, heeft hij of zij 10 liter x 50 bar = 500 liter reserve. Stel dat je op 10 meter duikt (2 bar) en 18 liter per minuut gebruikt aan de oppervlakte, dan is die 50 bar voldoende voor bijna 14 minuten. Niks mis mee. Maar als ik op precies dat moment zonder lucht kom te zitten en bij mijn buddy aan de octopus ga ademen, gebeuren er opeens een aantal dingen: waarschijnlijk is zonder lucht komen te zitten een stressvolle situatie, en zal zowel ik als mijn buddy daardoor sneller gaan ademen. Stel we gaan allebei twee keer zo snel ademen door de stress: 36 liter per minuut. Dat is samen 72 liter per minuut. Nu is die 50 bar opeens nog maar voldoende voor 3,5 minuut. Op 10 meter is dit nog te overzien, maar op 20 meter kunnen we samen nog maar iets meer dan 2 minuten ademen van die 50 bar. Dat is eigenlijk niet genoeg meer om met een veilige snelheid naar boven te komen, zeker niet als je bedenkt dat je misschien ook nog een minuutje nodig hebt om een probleem op te lossen en tot rust te komen voordat je aan de opstijging begint.

Dubbel 12
Als ik nu met een Dubbel 12 duik (wat de meest gebruikte configuratie is door veel tech duikers) dan wordt dezelfde berekening opeens heel anders. Met 50 bar heb ik geen 500 liter, maar (2 x12 liter x 50 bar) 1.200 liter tot mijn beschikking. In geval van nood heb ik maar 504 liter nodig om met een veilige snelheid naar boven te komen vanaf 20 meter (2 buddies, beide 36 liter per minuut, 2 minuten om de oppervlakte te bereiken + nog een minuutje probleem oplossen, gemiddelde diepte tijdens de opstijging = 10m)
Die 504 liter die ik nodig heb, komt overeen met 21 bar in mijn Dubbel 12. Dus met mijn Dubbel 12 hoef ik maar een reserve van 21 bar aan te houden om veilig te kunnen opstijgen vanaf 20 meter, voor zover je dat goed kunt aflezen op een manometer.

Grotere dieptes

Aan de andere kant, als een tech duiker van grote diepte komt en meerdere lange deco stops moet maken, gaat bovenstaande berekening niet op. Dat geldt ook voor grotduikers die misschien wel een lange afstand tot de uitgang moeten overbruggen. Dan is die 50 bar zelfs in een Dubbel 12 opeens veel te weinig. Voor sommige duiken is je ‘minimum gas’ wel 110 bar!
Daarom gebruiken tech duikers de stelregel “met 50 bar boven” helemaal niet. We berekenen voor elke duik ons “Minimum gas” en dat is voor elke diepte/afstand naar de uitgang anders.
Tijdens vakanties gaan veel sportduikers zonder problemen naar 30-40 meter, maar hebben nog nooit uitgerekend hoeveel je nou echt nodig hebt om veilig boven te komen in geval van nood…

Anekdote

Ik heb veel op de Noordzee gedoken. Jaren geleden had ik op een trip geen buddy, en werd door de schipper aan een ervaren duikster gekoppeld. Ze had een zeer laag luchtverbruik en was van mening dat ze prima op een 12 liter kon duiken. Toen ik haar voorrekende dat als ik op het verste punt in de duik zonder lucht zou komen te zitten en bij haar aan de oktopus moest, de lucht binnen 3 minuten op zou zijn en we daarom waarschijnlijk een vrije opstijging vanaf 30 meter in de volle stroming zouden moeten maken in plaats van terug zwemmen naar de ankerlijn, werd het even stil… We zijn die duik niet ver van de ankerlijn geweest.