SAR/Location Aids

SAR-Wàttes??!

SAR / Location aids. Dit staat voor Search and Rescue en ‘locatie hulpmiddelen’. Dat is een van de vakken die ik jarenlang gedoceerd heb aan professionals in de scheepvaart en offshore industrie. In dit vak leerde ik aan mijn cursisten hoe ze zichtbaar konden maken in geval van maritime noodgevallen, zoals het noodverlaten van een schip of een man-over-boord situatie, zodat ze snel door de kustwacht of KNRM konden worden teruggevonden en gered.
Maar dit onderwerp is ook heel belangrijk voor duikers die regelmatig op groot water duiken, zoals de Oosterschelde, de Noordzee of ergens op zee tijdens een duikvakantie. Zoals ik al in mijn eerdere blog over dit onderwerp vertelde is afdrijven en vermist raken een van de nachtmerrie scenario’s voor duikers. Ik heb toen ook beschreven dat het minste wat je kunt doen een grote SMB meenemen, die je vanaf de bodem al kunt oplaten. Maar je kunt nog veel meer doen.
Sommige van de middelen hieronder kosten wat geld, andere bijna niets.
Een kort lijstje van spullen die je kunt meenemen om te zorgen dat de kustwacht of KNRM (of eventuele toevallig passerende schepen) je makkelijk kunnen spotten:

1. Een (duik)lamp, zoals Marloes Otten in haar blog over de oefening met de KNRM al schreef. Erg nuttig bij schemering of ‘s nachts, maar overdag heb je er niet veel aan, al is de vergissing met een zeehond niet snel meer gemaakt - die schijnen niet met lampjes.
2. Een streamer. Dat is een lange reep plastic lint van een opvallende kleur die drijft op het water. Die is vanuit de lucht goed te zien, maar ook vanaf een schip. De streamer is zo lang, dat ie over de golftoppen heen op het wateroppervlak blijft drijven, terwijl jijzelf misschien wel in een golfdal ligt en dus niet zichtbaar bent.
3. Een breaklight. Een klein plastic buisje met een niet-giftig chemisch goedje erin, dat uren lang licht geeft. Heel nuttig als je die aan je (grote) SMB maakt, zodat die mooi boven de golven uitsteekt. De Breaklight werkt veel langer dan de accu van je duiklamp.
4. Een fluitje. Die hebben we toch allemaal bij ons? Een menselijke stem reikt niet erg ver over water, zeker niet tegen de wind in. Maar de frequentie van een fluitje is op veel grotere afstand hoorbaar. Kost een fluitje van een cent.
5. Een Dye marker. Een klein waterdicht buisje met een donkerrood poeder erin. Zodra je het poeder in het water oplost, creëert het een enorme felgroene vlek in het water, die ontzettend goed zichtbaar is. De vlek blijft nog urenlang zichtbaar. Het merk OMS heeft ze in het assortiment. En maak je geen zorgen over vervuiling: het is een onschuldig middel wat ook in de bereiding van voedsel gebruikt wordt.
6. Een AIS baken. Dit vraagt wat meer uitleg. AIS betekent Automatic Identification System. Door een elektronisch zendertje bij je te dragen dat op het AIS kanaal uitzendt, wordt je meteen zichtbaar op alle kaartplotters van passerende schepen. Zij kunnen meteen aan het icoontje op hun digitale kaart zien dat je een duiker bent, dat je in problemen bent, en ze zien ook meteen je precieze locatie. De meeste AIS bakens die in de offshore of scheepvaart gebruikt worden zijn niet geschikt om (diep) mee onder water te nemen, maar er zijn enkele modellen voor duikers te koop, bijvoorbeeld de Nautilus Lifeline of de EasyResce Dive.
7. Een opvallend gekleurd duikpak of cap. Die caps zijn gek genoeg moeilijk te krijgen, maar opvallend gekleurde duikpakken zijn er wel. Ik duik zelf al jaren in een knaloranje duikpak, net al de vrijwillgers van GhostDiving die hun werk op zee doen.
8. Als laatste kan je heel makkelijk een ‘flare’ of handfakkel meenemen. Dit is professioneel ‘ernstvuurwerk’ wat op elk schip tot de standaard inventaris behoort. Deze zijn niet geschikt om mee onderwater te nemen, maar zijn makkelijk te verpakken in een waterdichte cannister. Sommige backup lampen zijn zelfs geschikt: als je de batterijen eruit haalt, past de flare er precies in. Dit past vervolgens makkelijk in de zak van je trimvest, droogpak of harnas van je wing.

Wat je verder kunt doen, is een goede maar vooral ook leuke overleven op zee cursus volgen. Behalve leerzaam, is dit ook een heel leuk uitje voor de duikclub.
De vraag is: is je eigen veiligheid de investering waard? Het fluitje of de breaklight waarschijnlijk wel. Maar een AIS baken? Die zijn niet gratis. Maar ik denk dat als je ooit op zee afdrijft, je zou willen dat je die paar honderd euro had uitgegeven. Je ademautomaat heb je toch ook aangeschaft…?